تبلیغات
مقالات آموزشی طبی - میگرن یا نیم سری

به نام خداوند مهربان

مقالات آموزشی طبی
دوستان عزیز با من به تماس باشید


¿میگرن یا نیم سری
پنجشنبه 14 مهر 1384

واژه میگرن از لفظ یونانی Hemicrain  به معنی نیمی از سر گرفته شده است که خود این کلمه ریشه در زبان مصری دارد. میگرن، نوعی اختلال سردرد است که با ترکیب متنوعی از تغییرات عصبی و گوارشی مشخص می‌شود. درد میگرن اغلب اوقات به صورت درد ضربان‌دار یک طرفه است که ابتدا خفیف است و کم کم شدید می‌شود. دردهای میگرنی در همه موارد با بی‌اشتهایی و دلبدی و گاهی اوقات با استفراغ همراه هستند. در هنگام حملات میگرنی، بیماران به وضوح دچار تحمل نکردن نور هستند (فوتوفوبی) و برای استراحت، به محلی تاریک می‌روند. ممکن است تحمل نکردن صدا (فوتوفوبی) و گاهی اوقات تحمل نکردن بوها  (Osmophobia) نیز وجود داشته باشد. در کودکان، میگرن اغلب با حملات درد شکم، بیماری حرکت  (Motion Sickness) و اختلالات خواب همراه است. شروع دیررس میگرن (در سنین بالای 50 سال) نادر است. با وجود این، عود میگرنی که بهبود یافته است، غیرمعمول نیست. تشخیص بیماری، بر اساس خصوصیات سردرد و علائم همراه صورت می‌گیرد. چرا که نتایج معاینه فیزیکی و مطالعات آزمایشگاهی به طور معمول طبیعی است. در مورد میگرن انواع متعددی از آن توصیف شده‌اند که شایع‌ترین آنها عبارتند از: میگرن معمولی (میگرن بدون وجود پیش‌درآمد یا اورا) و میگرن کلاسیک (میگرن همراه با اورا)

 

مراحل میگرن

حمله‌های سردرد میگرن بطور معمول صبح‌ها و اغلب آخر هفته شروع می‌شود. هر حمله از چند ساعت تا چند روز به طول می‌انجامد و تعداد حمله‌ها در هر ماه بین 1 تا 3 بار تکرار می‌شود یک سردرد میگرنی بطور معمول دارای دو مرحله است:

  • الف) مرحله پیش درآمد (Aura):در این مرحله، مجراهای خونی مغز منقبض می‌شوند و علایم این مرحله عبارتند از: اختلال در گفتار، مشکلات بینایی، بی‌حسی، سوزش خفیف، کم‌سو شدن چشم، وجود صدا در گوش، ضعف و کرختی در اندام. بیشتر اوقات دیده شده است که به علت سردرد میگرنی، آشفتگی‌هایی در سیستم گردش خون و عروق به وجود می‌آید. دست و پا (بویژه انگشتان) در حین حمله‌های درد، سرد و به عکس پیشانی خیلی گرم می‌شود. این مرحله و علایم آن کمتر از یک ساعت طول می‌کشد. افراد در پایان این مرحله کمی باید صبر کنند.

  • ب) مرحله مغزی یا سفالیک (Cephalic): در این مرحله مجراهای خونی مغز، منبسط می‌شوند و علایم این مرحله عبارتند از: دردهای ضربان‌دار در کنار سر، دلبدی و حال به هم خوردگی، حساسیت زیاد به صدا و نور، کاهش اشتها و احتقان در بینی. مرحله سفالیک حدود 2 ساعت تا حداکثر 3 روز طول می‌کشد. بنابراین بهتر است تا قبل از شروع میگرن از داروهای خود استفاده کنید و با پرهیزهای لازم، شدت آن را کاهش دهید.

 

شیوع میگرن

بر اساس روانشناسی مرضی، حدود 10 درصد کل جمعیت جهان به سردرد میگرن مبتلا هستند و همه انواع میگرن در هر سنی، از اویل کودکی تا بعد از آن می‌تواند شروع شود. با این وجود حمله‌های میگرن کمتر قبل از 5 سالگی رخ می‌دهد و بیشترین سن شیوع بیماری در دوران بلوغ و اوایل بزرگسالی است. با افزایش سن، زنان بیش از مردان از سردردهای میگرنی رنج می‌برند، زیرا شیوع میگرن در زنان حدود 15 درصد و در مردان 7 درصد گزارش شده است. هم چنین شیوع میگرن در میان شهرنشینان بیشتر از روستاییان است.

 

عوامل غذایی تشدید کننده میگرن

  • 1-   گلوتامات: نمک یاامینو اسیدها که در بافت‌های عصبی موجود است. این ماده در محصولات آماده شده به میزان زیادی وجود دارد. به این منظور باید lable روی محصولات را به دقت مطالعه کرد. این ماده در کنسروهای متفاوت و غذاهای یخی وجود دارد.

  • 2-   آمین‌ها: بعضی غذاهای حاوی آمین‌ها، فعال کننده رگ‌ها هستند و به نظر می‌رسد آغازگر انقباض رگهای خونی در مغز باشند. گمان می‌رود تیرآمین و فنیل اتیل آمین دو ماده اصلی مسبب این مشکل باشند. اگر چه سایر آمین‌ها نیز ممکن است اثرات مشابهی داشته باشند.

در ذیل به بررسی منابع برخی آمین‌ها می‌پردازیم:

  • تیرآمین (Tyramine) در الکل، برخی پنیر‌ها بالاخص پنیر‌های مانده، میوه‌ها و سبزی‌های  فاسد، مخمر‌ها، ماهی شور، کنسرو شاه ماهی، خامه ترش،  و گوشت‌های مانده یا چرب وجود دارد.

  •  فنیل اتیل آمین  (Phenylethylamine) در کاکائو، چاکلیت، پنیر و مواد غذایی‌ای که دارای این سه خوراکی هستند یافت می‌شود.

  • اکتوپامین(Octopamine)  در مرکباتی مثل لیمو، بتربوز،  و یافت می‌شود.

مواد غذایی نام برده از گروه آمین‌ها باعث افزایش آزاد شدن سروتونین در مغز می‌شوند و اعصاب مغز را تحریک کرده همچنین ایجاد سردرد می‌کنند.

  • 3-   مس: گمان می‌رود که مس در متابولیسم آمین‌های فعال کننده رگ‌ها  (Vasoactive) نقش داشته باشد و احتمال بروز حمله میگرن را افزایش دهد.  چاکلیت، جوانه گندم  از منابع غذایی حاوی مس به شمار می‌روند. تربوز   باید از رژیم غذایی حذف شوند. زیرا مرکبات جذب روده‌ای مس را افزایش می‌دهند و ممکن است در فرآیند آغاز حمله‌های میگرن نقش داشته باشند. 

  • 4 ـ کافئین: زیاد مصرف کردن و یا کاهش کافئین در بدن نیز در تشدید میگرن موثر است. همچنین ترک ناگهانی مصرف چای و قهوه، که هر دو کافئین دارند، ممکن است در برخی اشخاص مستعد، زمینه ساز بروز میگرن باشد.

  • 5 ـ مواد غذایی چرب و سرخ شده : مواد چرب و مواد غذایی ای که با روغن زیاد سرخ می‌شوند عامل تشدید میگرن هستند

  • 6- نیتریت :  گوشت نمکی که به آنها ماده نگهدارنده نیتریت افزوده شده است، نباید مصرف شود، چون می‌توانند عامل بروز میگرن در افراد مستعد باشند.

غذاهای مفید

مرغ، خروس  از دسته غذاهای کم چرب و غنی از پروتئین هستند. مصرف غذاهای پروتئینی منجر به نوسان میزان قند خون نمی شود. گمان می‌رود که کمبود میزان قند خون از جمله عوامل میگرن است. غذاهای پروتئین دار نظیر تخم مرغ، گوشت گاو و حبوبات باید در هر وعده غذایی گنجانده شود. مصرف میان وعده‌های حاوی پروتئین فراوان نیز مفید است. سیب، گلابی، گیلاس،‌زردآلو و انگور میوه‌های هستند که مصرف آنها موجب افزایش منظم قند خون می‌شود. این میوه‌ها میان وعده‌های غذایی بسیار خوبی برای حفظ و کنترل قند خون هستند. حبوباتی نظیر لوبیا قرمز، سیر سبز و قرمز، نخود و لوبیا همگی دارای فیبرهای محلول بوده و به تثبیت قند خون کمک می‌کنند. این غذا‌ها منابع خوب کاربوهیادریت بوده و حبوبات نیز منابع خوب پروتئین هستند.

نوشته شده در پنجشنبه 14 مهر 1384 و ساعت 09:10 ق.ظ توسط : داکتر مسعود غنی زاده
ویرایش شده در - و ساعت -